Ladder Diagram คืออะไร? ภาษาโปรแกรม PLC พื้นฐานที่ต้องรู้

Ladder Diagram (LAD) คือภาษาโปรแกรม PLC ที่นิยมที่สุดในโลก มีรูปแบบคล้าย "บันได" ที่มีเส้นแนวตั้ง 2 เส้น (Rail) และ Rung แนวนอน ออกแบบให้วิศวกรไฟฟ้าที่คุ้นกับ Relay Diagram สามารถเรียนรู้ได้เร็ว

ส่วนประกอบพื้นฐานของ Ladder Diagram

Normally Open Contact (NO) [ ]: ส่งผ่านสัญญาณเมื่อ Bit = 1
Normally Closed Contact (NC) [/]: ส่งผ่านสัญญาณเมื่อ Bit = 0
Output Coil ( ): Set Bit เป็น 1 เมื่อ Rung เป็น True
Timer: นับเวลาก่อน Activate Output เช่น ON-Delay 5 วินาที
Counter: นับจำนวนครั้งที่ Input เปลี่ยนสถานะ เช่น นับชิ้นงาน

ตัวอย่าง: เปิด Motor เมื่อกดปุ่ม Start หยุดเมื่อกดปุ่ม Stop

Logic ของ Self-latching Motor Circuit:

[Start_Button NO] ——[Stop_Button NC]——( Motor_Output )
[Motor_Output NO] ————————————————

Rung แรก: Motor ON เมื่อ Start ถูกกดและ Stop ยังไม่ถูกกด
Self-latch: Motor_Output NO ต่อขนาน Start ทำให้ Motor ค้างอยู่แม้ปล่อยปุ่ม Start

ปรึกษาวิศวกรผู้เชี่ยวชาญได้ฟรี

ทีม Xeniel Automation เข้าหน้างานด่วนได้ในพื้นที่ชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา

ปรึกษาฟรีทาง LINE โทร 098-965-3845

Instruction ที่ใช้บ่อยใน Ladder Diagram

Instruction	Mitsubishi	Siemens S7	Omron	หน้าที่
Output Coil	OUT Y	Q bit	OUT	เปิด/ปิด Output
Set Coil	SET Y	S bit	KEEP	ค้างค่า 1 ถาวร
Reset Coil	RST Y	R bit	KEEP	Reset กลับ 0
On-Delay Timer	OUT T	TON	TIM	นับเวลาก่อน ON
Off-Delay Timer	OUT T (พร้อม NC)	TOF	TIMH	นับเวลาก่อน OFF
Up Counter	OUT C	CTU	CNT	นับขึ้น
Compare	CMP	CMP	CMP	เปรียบเทียบตัวเลข
Move	MOV	MOVE	MOV	คัดลอกค่าระหว่าง Register

ตัวอย่าง Ladder ที่ใช้จริงในโรงงาน

1. Self-latching Motor Circuit (ที่ใช้บ่อยที่สุด)

|--[Start_PB]--+--[Stop_PB_NC]--[OL_NC]--(Motor_Run)--|
|--[Motor_Run]-+                                        |

Motor ON เมื่อกด Start AND Stop ไม่ถูกกด AND Overload ไม่ Trip Motor ค้างอยู่ด้วย Self-latch (Motor_Run ขนาน Start)

2. Timer Sequence (Cylinder A → Cylinder B)

|--[Start]---------------------(Cyl_A_FWD)--|
|--[Cyl_A_FWD_Sensor]--[T1_DN_NC]--(T1 K30)--|  (* Timer 3 วินาที *)
|--[T1_DN]-----------------------------(Cyl_B_FWD)--|

กด Start → Cylinder A ยืดออก → หลัง 3 วินาที → Cylinder B ยืดออก

ความแตกต่าง Ladder Diagram กับภาษา IEC 61131-3 อื่น

ภาษา	ย่อ	ลักษณะ	เหมาะกับ
Ladder Diagram	LAD	กราฟิกคล้าย Relay Circuit	ช่างไฟ, Sequence Control ทั่วไป
Function Block Diagram	FBD	กล่อง Function เชื่อมต่อกัน	Process Control, PID
Structured Text	ST	คล้ายภาษา Pascal/C	Math, Recipe, Complex Logic
Sequential Function Chart	SFC	Flowchart State Machine	Step Sequence ที่ซับซ้อน
Instruction List	IL	Assembly-like	Legacy, ไม่ค่อยใช้ใหม่

ควรเรียกผู้เชี่ยวชาญเมื่อไหร่?

ต้องการเขียนโปรแกรม Ladder ใหม่สำหรับเครื่องจักรที่ยังไม่มีโปรแกรม
ต้องการแก้ Logic เดิมที่อ่านไม่ออก ไม่มี Comment
ต้องการ Training ทีม Maintenance ให้อ่าน Ladder Diagram ได้

สรุป

Ladder Diagram เป็นภาษาที่เรียนรู้ง่ายที่สุดสำหรับงาน Sequence Control พื้นฐาน เหมาะสำหรับช่างโรงงานที่คุ้นกับ Relay Circuit มาก่อน Xeniel Automation รับเขียนและแก้ไขโปรแกรม Ladder Diagram ทุกยี่ห้อสำหรับโรงงานในชลบุรีและระยอง

ต้องการเขียน Ladder Diagram? ปรึกษา Xeniel ฟรี

Xeniel Automation รับเขียนและแก้ไข Ladder Diagram PLC ทุกยี่ห้อ Mitsubishi Siemens Omron ออนไซต์ชลบุรีและระยอง