Ladder Diagram คืออะไร? ภาษาโปรแกรม PLC พื้นฐานที่ต้องรู้

Ladder Diagram (LAD) คือภาษาโปรแกรม PLC ที่นิยมที่สุดในโลก มีรูปแบบคล้าย "บันได" ที่มีเส้นแนวตั้ง 2 เส้น (Rail) และ Rung แนวนอน ออกแบบให้วิศวกรไฟฟ้าที่คุ้นกับ Relay Diagram สามารถเรียนรู้ได้เร็ว

ส่วนประกอบพื้นฐานของ Ladder Diagram

Normally Open Contact (NO) [ ]: ส่งผ่านสัญญาณเมื่อ Bit = 1
Normally Closed Contact (NC) [/]: ส่งผ่านสัญญาณเมื่อ Bit = 0
Output Coil ( ): Set Bit เป็น 1 เมื่อ Rung เป็น True
Timer: นับเวลาก่อน Activate Output เช่น ON-Delay 5 วินาที
Counter: นับจำนวนครั้งที่ Input เปลี่ยนสถานะ เช่น นับชิ้นงาน

ตัวอย่าง: เปิด Motor เมื่อกดปุ่ม Start หยุดเมื่อกดปุ่ม Stop

Logic ของ Self-latching Motor Circuit:

[Start_Button NO] ——[Stop_Button NC]——( Motor_Output )
[Motor_Output NO] ————————————————

Rung แรก: Motor ON เมื่อ Start ถูกกดและ Stop ยังไม่ถูกกด
Self-latch: Motor_Output NO ต่อขนาน Start ทำให้ Motor ค้างอยู่แม้ปล่อยปุ่ม Start

สอบถามข้อมูลเบื้องต้นกับทีม

ส่งรุ่นอุปกรณ์ อาการ และพื้นที่โรงงานให้ทีม Xeniel ประเมินความเหมาะสมและคิวนัดก่อนเริ่มงาน โดยไม่มีการรับประกันเวลาเข้าหน้างานล่วงหน้า

คุยรายละเอียดผ่าน LINE โทร 098-965-3845

Instruction ที่ใช้บ่อยใน Ladder Diagram

Instruction	Mitsubishi	Siemens S7	Omron	หน้าที่
Output Coil	OUT Y	Q bit	OUT	เปิด/ปิด Output
Set Coil	SET Y	S bit	KEEP	ค้างค่า 1 ถาวร
Reset Coil	RST Y	R bit	KEEP	Reset กลับ 0
On-Delay Timer	OUT T	TON	TIM	นับเวลาก่อน ON
Off-Delay Timer	OUT T (พร้อม NC)	TOF	TIMH	นับเวลาก่อน OFF
Up Counter	OUT C	CTU	CNT	นับขึ้น
Compare	CMP	CMP	CMP	เปรียบเทียบตัวเลข
Move	MOV	MOVE	MOV	คัดลอกค่าระหว่าง Register

ตัวอย่าง Ladder ที่ใช้จริงในโรงงาน

1. Self-latching Motor Circuit (ที่ใช้บ่อยที่สุด)

|--[Start_PB]--+--[Stop_PB_NC]--[OL_NC]--(Motor_Run)--|
|--[Motor_Run]-+                                        |

Motor ON เมื่อกด Start AND Stop ไม่ถูกกด AND Overload ไม่ Trip Motor ค้างอยู่ด้วย Self-latch (Motor_Run ขนาน Start)

2. Timer Sequence (Cylinder A → Cylinder B)

|--[Start]---------------------(Cyl_A_FWD)--|
|--[Cyl_A_FWD_Sensor]--[T1_DN_NC]--(T1 K30)--|  (* Timer 3 วินาที *)
|--[T1_DN]-----------------------------(Cyl_B_FWD)--|

กด Start → Cylinder A ยืดออก → หลัง 3 วินาที → Cylinder B ยืดออก

ความแตกต่าง Ladder Diagram กับภาษา IEC 61131-3 อื่น

ภาษา	ย่อ	ลักษณะ	เหมาะกับ
Ladder Diagram	LAD	กราฟิกคล้าย Relay Circuit	ช่างไฟ, Sequence Control ทั่วไป
Function Block Diagram	FBD	กล่อง Function เชื่อมต่อกัน	Process Control, PID
Structured Text	ST	คล้ายภาษา Pascal/C	Math, Recipe, Complex Logic
Sequential Function Chart	SFC	Flowchart State Machine	Step Sequence ที่ซับซ้อน
Instruction List	IL	Assembly-like	Legacy, ไม่ค่อยใช้ใหม่

ควรเรียกผู้เชี่ยวชาญเมื่อไหร่?

ต้องการเขียนโปรแกรม Ladder ใหม่สำหรับเครื่องจักรที่ยังไม่มีโปรแกรม
ต้องการแก้ Logic เดิมที่อ่านไม่ออก ไม่มี Comment
ต้องการ Training ทีม Maintenance ให้อ่าน Ladder Diagram ได้

สรุป