Inverter Fault OH (Overheat) คืออะไร? วิธีแก้ถูกจุดก่อนบอร์ดไหม้ถาวร

หน้าจอ Inverter ขึ้น "OH" หรือ "E.OH" หรือ "OHT" แล้วมอเตอร์หยุดกะทันหัน — ในฤดูร้อนหรือโรงงานที่ไม่มีระบบระบายความร้อนในตู้ไฟ เคสนี้เกิดบ่อยมากในโรงงานย่านระยองและชลบุรีที่มีสภาพแวดล้อมร้อนชื้น

Fault OH คือสัญญาณเตือนว่าอุณหภูมิของ Heatsink ภายใน Inverter สูงเกินค่า Trip (ปกติอยู่ที่ 85–95°C) ซึ่งระบบ Thermal Protection จะ Shutdown ทันทีเพื่อป้องกัน IGBT และ PCB ไหม้ถาวร ถ้าปล่อยให้เกิดซ้ำบ่อยๆ จะทำให้อายุการใช้งาน Inverter สั้นลงมาก

ปัญหาที่พบบ่อย

• Inverter Trip กลางคันโดยเฉพาะช่วงบ่าย หรือหลังรันต่อเนื่องหลายชั่วโมง
• Fault OH ขึ้นแล้วหาย แต่กลับมาใหม่ภายใน 30–60 นาที
• พัดลมระบายความร้อนด้านบน Inverter เสียงดังผิดปกติหรือไม่หมุน
• ตู้คอนโทรลร้อนจัด อุณหภูมิภายในตู้เกิน 40°C

สาเหตุหลักของ Inverter Fault OH

1. พัดลมระบายความร้อนของ Inverter เสียหรือฝุ่นอุด

นี่คือสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด พัดลมขนาดเล็กด้านบน Inverter มีอายุการใช้งาน 3–5 ปี เมื่อเสียหรือฝุ่นอุด Heatsink ไม่ระบายความร้อนได้ อุณหภูมิจะพุ่งสูงขึ้นทันที

2. ช่องระบายอากาศของตู้ไฟอุด

ตู้คอนโทรลที่ช่องระบายอากาศมีฝุ่นสะสมหนา หรือถูกวางสิ่งของปิดกั้น อากาศร้อนไม่สามารถออกได้ อุณหภูมิภายในตู้พุ่งสูง

3. Inverter ติดตั้งชิดผนังหรือชิดกันเกินไป

ระยะห่างจาก Inverter ถึงผนังหรืออุปกรณ์ข้างเคียงต้องมีอย่างน้อย 100–150mm (ดู Datasheet) เพื่อให้อากาศหมุนเวียนได้

4. Load เกินพิกัด

Inverter ที่มี Load เกิน 100% ต่อเนื่อง กระแสสูงทำให้ IGBT ร้อนเร็ว แม้พัดลมดีแค่ไหนก็ตาม

5. อุณหภูมิแวดล้อมเกิน Spec

Inverter ส่วนใหญ่มี Operating Temperature สูงสุดที่ 50–55°C ถ้าตู้ไฟไม่มี AC หรือ Fan ระบาย ฤดูร้อนอุณหภูมิในตู้อาจเกินค่านี้ได้ง่าย

วิธีแก้ Inverter Fault OH Step-by-Step

1. หยุด Inverter และรอให้เย็น 15–20 นาที ก่อน Reset อย่า Reset ทันทีขณะร้อน เพราะระบบ Thermal Protection จะไม่ยอม Clear จนกว่าจะเย็นพอ
2. ตรวจพัดลม Inverter — เปิดไฟแล้วฟัง/มองว่าพัดลมหมุนปกติไหม ถ้าไม่หมุน ต้องเปลี่ยนพัดลม (ชิ้นส่วนราคาไม่แพง แต่ต้องใช้รุ่นที่ตรงกัน)
3. ทำความสะอาด Heatsink และช่องระบาย — ใช้ลมเป่าฝุ่นออกจาก Fin ของ Heatsink และ Vent ที่ด้านบน-ล่างตู้
4. ตรวจวัดอุณหภูมิภายในตู้ — ใช้ Thermometer วัดอากาศภายในตู้ขณะ Inverter ทำงาน ถ้าเกิน 45°C ต้องเพิ่มการระบายความร้อน
5. ตรวจระยะห่าง Inverter — เปิด Datasheet ดู Clearance ที่กำหนด ถ้าไม่ครบให้ขยับตำแหน่ง
6. ตรวจ Load Current — Monitor กระแสจาก Inverter Display เปรียบเทียบกับ Motor FLA (Full Load Amp) ถ้าเกิน 100% ต้องหาสาเหตุ Overload

แนวทางป้องกัน OH Fault ถาวร

ควรเรียกผู้เชี่ยวชาญเมื่อไหร่?

• ทำความสะอาดและแก้ไขแล้ว แต่ OH ยังขึ้นซ้ำที่อุณหภูมิต่ำกว่าปกติ — อาจหมายถึง Thermal Sensor เสีย หรือ Heatsink มีรอยแตก
• พัดลม Inverter เสีย และต้องการหาชิ้นส่วนทดแทนรุ่นเก่าที่ Discontinue
• ต้องการออกแบบระบบระบายความร้อนตู้ไฟใหม่ทั้งหมด
• Inverter รุ่นเก่า OH บ่อยแม้ทำ PM แล้ว ถึงเวลา Upgrade

สรุป

OH Fault ส่วนใหญ่แก้ได้ด้วยการทำความสะอาดพัดลมและปรับปรุงการระบายความร้อน ซึ่งใช้เวลาไม่เกิน 1 ชั่วโมง แต่ถ้าปล่อยไว้จน Inverter ไหม้จริงๆ ค่าซ่อมหรือเปลี่ยนใหม่อยู่ที่หลักหมื่นถึงแสนบาท เพราะฉะนั้นจัดการแต่เนิ่นๆ คุ้มกว่ามาก

ทีม Xeniel Automation ให้บริการซ่อม Inverter และออกแบบระบบระบายความร้อนตู้ไฟสำหรับโรงงานทั่วระยองและชลบุรี ส่งรูปตู้และอาการมาขอคำปรึกษาได้ทันที

ตารางอุณหภูมิ vs สาเหตุที่น่าจะเป็น

วิธีลด Carrier Frequency เพื่อลดความร้อน

Carrier Frequency สูง (เช่น 10–15 kHz) ทำให้มอเตอร์เงียบกว่า แต่ Inverter ร้อนมากขึ้น สำหรับงานที่ไม่ต้องการความเงียบเป็นพิเศษ ลด Carrier Frequency ลงเป็น 4–6 kHz ช่วยลดความร้อนใน Inverter ได้ 15–25%

• Mitsubishi FR: Pr.72 → ลดจาก 10 เป็น 4 kHz
• Siemens G120: P1800 → ลดจาก 16 เป็น 4 kHz
• Yaskawa: C6-02 → ลดจาก 10 เป็น 4 kHz

วิธีป้องกัน OH Fault ระยะยาว

• PM ทุก 6 เดือน: เป่าฝุ่นออกจาก Heatsink และ Filter ทุกครั้ง
• ควบคุมอุณหภูมิตู้ ≤ 40°C: ติด Thermostat ควบคุม Fan ตู้ ถ้าตู้ร้อนมากพิจารณา AC Unit
• ตรวจ Internal Fan ทุกปี: Fan ของ Inverter อายุประมาณ 30,000–50,000 ชั่วโมง
• Derate Inverter ถ้า Ambient สูง: ถ้าอุณหภูมิแวดล้อม >40°C ต้อง Derate Current Rating ลง 2% ต่อ°C

ควรเรียกผู้เชี่ยวชาญเมื่อไหร่?

• ล้างฝุ่นแล้วแต่ยังขึ้น OH บ่อย ต้องการตรวจ Cooling System อย่างละเอียด
• Internal Fan เสียและต้องการเปลี่ยน แต่ไม่มีอะไหล่
• ต้องการ Derate Analysis สำหรับงานที่ต้องใช้ Inverter ต่อเนื่อง 24/7 ในที่ร้อน

สรุป

OH Fault ของ Inverter 90% แก้ได้โดยปรับปรุง Cooling และทำ PM ให้สม่ำเสมอ เริ่มจากล้างฝุ่น ตรวจ Fan ควบคุมอุณหภูมิตู้ก่อน ถ้ายังไม่พอให้ลด Carrier Frequency หรือ Derate โรงงานในชลบุรีและระยอง Xeniel ออนไซต์ได้ด่วน