ก่อนจะตัดสินใจลงทุนระบบ Automation สิ่งที่ผู้บริหารและ Production Manager ถามมาเป็นอันดับแรกเสมอคือ "ค่าใช้จ่าย Automation โรงงาน" แพงแค่ไหน คืนทุนได้ไหม และจะเริ่มจากไหน บทความนี้ให้ตัวเลขจริงจากประสบการณ์ของทีม Xeniel Automation ที่ทำโปรเจกต์ Automation มาหลายสิบโปรเจกต์ในนิคมอุตสาหกรรมชลบุรีและระยอง ไม่ใช่ตัวเลขจากแคตตาล็อกที่ไม่ตรงกับความเป็นจริง
การเข้าใจโครงสร้างต้นทุนก่อน ทำให้คุณวางแผนงบประมาณได้แม่นยำ ไม่โดน SI Quote ราคาที่ไม่โปร่งใส และสามารถ Justify ROI กับผู้บริหารได้อย่างมีข้อมูลรองรับ
ปัจจัยที่กำหนดค่าใช้จ่าย Automation
ไม่มีราคาตายตัวสำหรับโปรเจกต์ Automation เพราะแต่ละโรงงานมีความซับซ้อนต่างกัน แต่ปัจจัยหลักที่กำหนดต้นทุนมีดังนี้:
- จำนวน I/O Points — ยิ่งมี Sensor, Actuator, Motor มาก ค่า Hardware และ Wiring สูงขึ้นตามสัดส่วน
- ความซับซ้อนของ Logic — Sequence ง่ายใช้เวลาเขียนน้อย แต่ถ้ามี Multi-axis, Recipe, Safety System หรือ PID Control ค่า Engineering สูงขึ้นชัดเจน
- ยี่ห้อและ Grade ของ PLC — Entry Level (FX5U, S7-1200) ถูกกว่า High-End (iQ-R, S7-1500) อยู่ 2–3 เท่า เลือกให้เหมาะกับงาน
- HMI และ SCADA — การเพิ่ม HMI เพิ่มต้นทุน 20–40% แต่ช่วยให้ Operator ทำงานได้ง่ายขึ้นและลด Human Error
- งาน Electrical Panel — ถ้า SI ต้องทำตู้และเดินสายใหม่ทั้งหมด ต้นทุนเพิ่มขึ้นมากเพราะมีค่าแรงและวัสดุไฟฟ้า
- Documentation ที่ต้องการ — Wiring Diagram As-Built, Manual, Test Report ครบ เพิ่มต้นทุนประมาณ 10–15% แต่ช่วยในการ Maintain ระยะยาวอย่างมาก
ตารางราคากลาง Hardware PLC และ Automation (ปี 2025–2026)
| อุปกรณ์ | รุ่น/สเปค | ราคาโดยประมาณ (บาท) | ใช้กับงาน |
|---|---|---|---|
| PLC Mitsubishi FX5U | FX5U-32MR (32 I/O + Ethernet) | 12,000–18,000 | งานทั่วไป เครื่องจักรขนาดกลาง |
| PLC Mitsubishi iQ-R | R04CPU + Power + Base | 40,000–90,000 | Multi-Axis, Network ซับซ้อน |
| PLC Siemens S7-1200 | CPU 1214C DC/DC/DC | 18,000–28,000 | งาน Siemens Standard |
| PLC Siemens S7-1500 | CPU 1511-1 PN | 50,000–110,000 | High Performance, Safety |
| HMI Weintek cMT | 7 inch, WVGA | 12,000–18,000 | Operator Panel ทั่วไป |
| HMI Mitsubishi GOT2000 | GT2710-VTBA 10.1" | 35,000–65,000 | Line ผลิต Industrial Grade |
| Inverter Mitsubishi FR-E800 | 5.5kW 3-Phase | 15,000–22,000 | ควบคุมความเร็ว Motor |
| Servo Mitsubishi MR-J5 | 1kW + Servo Motor HG-KN13J | 45,000–75,000 | Position Control, Pick & Place |
| Sensor Keyence Proximity | NPN 24VDC IP67 | 1,200–3,500/ตัว | Part Detection, Conveyor |
| Solenoid Valve SMC | 5/2 Way 24VDC | 1,500–4,000/ตัว | Pneumatic Cylinder Control |
ตารางราคากลาง Engineering Fee (ค่าวิศวกร)
| ประเภทงาน | ขอบเขต | ราคาโดยประมาณ (บาท) | ระยะเวลา |
|---|---|---|---|
| เขียนโปรแกรม PLC ใหม่ (งานง่าย) | ≤32 I/O, Sequence ง่าย, ไม่มี HMI | 15,000–30,000 | 3–7 วัน |
| PLC + HMI (งานกลาง) | 64 I/O, HMI, Alarm, Communication | 40,000–80,000 | 2–4 สัปดาห์ |
| ระบบ Automation ครบ | PLC + HMI + Drive + Wiring + Panel | 80,000–300,000 | 1–3 เดือน |
| SCADA / Monitoring System | Multi-PLC, Dashboard, Historian, Alert | 100,000–500,000 | 1–4 เดือน |
| Machine Retrofit | เปลี่ยน Controller เก่าเป็นใหม่ครบวงจร | 80,000–600,000 | 2–8 สัปดาห์ |
| ซ่อม PLC ฉุกเฉิน (Callout) | วินิจฉัยและแก้ไขหน้างาน | 3,000–8,000/ครั้ง | 2–8 ชั่วโมง |
| Backup โปรแกรม + Documentation | Upload, Document, I/O List, Wiring | 5,000–20,000 | 1–3 วัน |
| PM Contract รายปี (ต่อ PLC) | Battery, Backup, Clean, Test ปีละ 2 ครั้ง | 15,000–50,000/ปี | ตามสัญญา |
ตัวอย่างงบประมาณโปรเจกต์จริง
โปรเจกต์ A — Conveyor + PLC + HMI ใหม่ (โรงงาน Food ชลบุรี)
- PLC Mitsubishi FX5U + Extension Module 2 ชุด: 35,000 บาท
- HMI Weintek 7": 15,000 บาท
- Sensor Inductive + Solenoid Valve: 25,000 บาท
- ตู้คอนโทรล Steel + เดินสาย Conduit: 45,000 บาท
- Programming + Commission + Documentation: 55,000 บาท
- รวม: ประมาณ 175,000 บาท
โปรเจกต์ B — Machine Retrofit Injection Molding (โรงงาน Automotive ระยอง)
- PLC iQ-R CPU + I/O Module: 90,000 บาท
- HMI GOT2000 10": 50,000 บาท
- Servo Drive + Motor 2 แกน: 160,000 บาท
- Panel Rewiring + Cable Duct: 65,000 บาท
- Programming + Commission + Training: 130,000 บาท
- รวม: ประมาณ 495,000 บาท
วิธีคำนวณ ROI ก่อนตัดสินใจลงทุน
ROI ของ Automation มาจาก 4 แหล่งหลัก:
- ลด Headcount — แทนพนักงาน 1 คน (เงินเดือน 15,000 บาท/เดือน) ใน 2 ปีประหยัด 360,000 บาท คืนทุนระบบ 200,000 บาทได้ใน 13 เดือน
- ลด Downtime — ถ้าลด Downtime ได้ 1 ชั่วโมง/วัน ที่ Output มูลค่า 5,000 บาท/ชั่วโมง ประหยัดได้ 1.8 ล้านบาท/ปี
- ลดของเสีย — Automation ลด Defect Rate ได้ทั่วไป 30–70% ขึ้นกับกระบวนการ
- ลด Energy — Inverter ควบคุมความเร็วตาม Load ประหยัดไฟได้ 20–40% สำหรับ Motor Load
วิธีควบคุมต้นทุนไม่ให้บานปลาย
- ทำ I/O List ให้ครบก่อน — I/O ที่เพิ่มหลัง Quote คือสาเหตุหลักที่ทำให้ราคาบานปลาย ตรวจทุก Sensor ทุก Actuator ก่อนลงนาม
- แบ่ง Phase — Phase 1: PLC+HMI, Phase 2: SCADA, Phase 3: Analytics ลด Risk และ Cash Flow ออกไปได้
- เลือก Hardware ที่พอดีกับงาน — ไม่ต้องใช้ iQ-R ถ้างานแค่ 32 I/O Sequence ง่ายๆ FX5U เพียงพอและราคาต่างกัน 3–5 เท่า
- ขอ Fixed Price Contract — กำหนด Scope ชัดเจนใน Contract ระบุ Deliverables ทุกอย่าง จ่ายตาม Milestone
- อย่าเลือก SI จากราคาต่ำสุดอย่างเดียว — SI ที่ราคาต่ำผิดปกติมักมี Hidden Cost ทีหลัง หรือ Documentation ไม่ครบ ทำให้ Maintain ยาก
ควรเรียกผู้เชี่ยวชาญเมื่อไหร่?
- ต้องการ Technical Specification สำหรับ Bidding หลาย SI เพื่อเปรียบเทียบราคาที่ยุติธรรม
- ต้องการ ROI Analysis ที่มีข้อมูลจริงก่อนนำเสนอผู้บริหาร
- ได้รับ Quote ที่ต่างกันมากและต้องการ Second Opinion
- ต้องการ Audit ระบบ Automation ที่มีอยู่เพื่อหาจุดที่ควรปรับปรุง
สรุป
ค่าใช้จ่าย Automation มีตั้งแต่หลักหมื่นถึงหลายล้านขึ้นอยู่กับขอบเขตงาน การเข้าใจโครงสร้างราคา Hardware และ Engineering Fee ช่วยให้วางแผนงบประมาณและต่อรองกับ SI ได้อย่างมั่นใจ ทีม Xeniel Automation ให้ Quotation ที่ชัดเจน แยกรายการ Hardware และ Engineering ทุกครั้ง รับโปรเจกต์ทุกขนาดสำหรับโรงงานในชลบุรีและระยอง
ต้องการ Estimate งบ Automation? ปรึกษาฟรีไม่มีข้อผูกมัด
Xeniel Automation ให้ Quotation ชัดเจน Fixed Price แยกรายการ Hardware+Engineering ไม่มี Hidden Cost รับโปรเจกต์ทุกขนาดในนิคมชลบุรีและระยอง
ปรึกษาวิศวกรฟรี ทันที!โทร 098-965-3845 | LINE: @xeniel.24